Danıştay, Ä°sg Konseyi Kararı: Ttb ve TMMOB’nin Ä°tirazını Yerinde Bularak Dosyayı Aym’ye Gönderdi

(ANKARA) – Danıştay Ä°dari Dava Daireleri Kurulu, Türk Tabipleri BirliÄŸi (TTB) ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları BirliÄŸi’nin (TMMOB) Ulusal Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Konseyi’nin yapısına iliÅŸkin CumhurbaÅŸkanlığı Genelgesi’ne karşı yaptığı itirazı haklı buldu. Kurul, genelgeye dayanak düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduÄŸu kanaatiyle dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne göndererek, Anayasa Mahkemesi tarafından bir karar verilinceye kadar ilgili maddenin yürürlüğünün durdurulmasını istedi.

TTB ve TMMOB, Ulusal Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Konseyi’nin yapısını düzenleyen CumhurbaÅŸkanlığı Genelgesi’nin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Danıştay’da dava açmıştı.

Dosyayı inceleyen Danıştay Ä°dari Dava Daireleri Kurulu, davaya konu düzenlemenin dayanağı olan kanun hükmünün, Anayasa’ya aykırılık taşıdığı deÄŸerlendirmesiyle dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verdi.

İtiraz süreci

TTB ve TMMOB, Ulusal Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Konseyi’nin iÅŸleyiÅŸine iliÅŸkin düzenlemeler içeren CumhurbaÅŸkanlığı Genelgesi’nde, yeni konsey yapısında kendilerine yer verilmemesi üzerine yürütmenin durdurulması ve iptal talebiyle dava açtı. Meslek örgütleri, 6331 sayılı Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Kanunu’nda konseyin yapısının ve bileÅŸiminin açıkça düzenlendiÄŸini, bu yapının CumhurbaÅŸkanlığı Genelgesi ile deÄŸiÅŸtirilmesinin hukuka aykırı olduÄŸunu savundu.

TTB ve TMMOB, kamu kurumu niteliÄŸindeki meslek kuruluÅŸlarının konseyde yer almasının iÅŸ saÄŸlığı ve güvenliÄŸi politikalarının bilimsel, teknik ve kamusal bir çerçevede belirlenmesi açısından zorunlu olduÄŸunu belirterek, yeni düzenleme ile bu temsiliyetin ortadan kaldırılmasının kamu yararına aykırı olduÄŸunu ifade etti. Ayrıca baÅŸvuruda, yürütme organının genelge ile kanunda öngörülen bir kurumsal yapıyı deÄŸiÅŸtiremeyeceÄŸi, bu durumun “yetki gaspı” niteliÄŸi taşıdığı ve idarenin kanuniliÄŸi ilkesine aykırılık oluÅŸturduÄŸu vurgulandı. Meslek örgütleri, söz konusu düzenlemenin uygulanması halinde iÅŸ saÄŸlığı ve güvenliÄŸi politikalarının katılımcılıktan uzaklaÅŸacağı ve telafisi güç zararlar doÄŸuracağı gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasını ve iptalini talep etti.

Danıştay 4. Dairesi reddetti

Danıştay 4. Dairesi, yürütmenin durdurulması talebini reddetti. Bunun üzerine meslek örgütleri kararı, Danıştay Ä°dari Dava Daireleri Kurulu’na taşıdı.

Danıştay Ä°dari Dava Daireleri Kurulu, 6331 sayılı Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Kanunu’na eklenen ek 1. maddenin Anayasa’ya aykırılık taşıdığı kanaatine vardı. Kararda, söz konusu hükmün, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 70’inci, 104’üncü ve 138’inci maddelerine aykırı olduÄŸu, düzenlemenin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doÄŸabileceÄŸi belirtildi. Bu nedenle Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi bulan Kurul, dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesine hükmetti.

AYM daha önce iptal etti, iptal kararı görmezden gelinerek Kanun’a aynen eklendi

Danıştay Ä°dari Dava Daireleri Kurulu’nun kararında, Anayasa Mahkemesi’nin, 6331 sayılı Kanun’un 21. maddesinin 2, 3, 4, 5, 6. ve 7. fıkralarını yürürlükten kaldıran ve Kanun’a ek 1. maddenin eklenmesini öngören düzenlemeyi daha önce iptal ettiÄŸi, iptal kararının Resmi Gazete’de yayımı tarihinden itibaren 12 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiÄŸi hatırlatıldı.

Kararda, “Fakat bu süreçte 6331 sayılı Kanun’un 21. maddesinde yeni bir düzenleme yapılmadığı, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı uyarınca, öncelikle Ulusal Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Konseyi üyeleri ve Konseyin çalışma usul ve esasları ile ilgili kanuni düzenleme yapılması gerekirken, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı görmezden gelinerek, uygulanma imkanı kalmadığından bahisle iptaline karar verilen ek 1. madde hükmünün Kanun’a aynen eklenmesi ve anılan kanuni düzenleme ile CumhurbaÅŸkanına ikincil düzenleme yapma yetkisi verilmesinin Anayasa’nın 138. maddesine aykırı olduÄŸu sonucuna varılmıştır” denildi.

“CumhurbaÅŸkanına ikincil düzenleme yapma yetkisi tanınması Anayasa’ya aykırı”

Anayasa’nın 104. maddesinde, hangi siyasi haklar ve ödevlerin CumhurbaÅŸkanlığı kararnamesiyle düzenlenemeyeceÄŸinin vurgulandığı ve  CumhurbaÅŸkanı tarafından çıkarılacak yönetmeliklerin, kanunların uygulanmasını saÄŸlamak amacıyla ve bunlara aykırı olmamak ÅŸartıyla çıkarılabileceÄŸinin belirtildiÄŸi de aktarılan kararda, “Ulusal Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Konseyinin yapısı, üyelerinin atanması, Konseyin çalışma usul ve esasları hakkında herhangi bir kanuni düzenleme bulunmadığı halde 6331 sayılı Kanunun ek 1. maddesi ile anılan hususlarda CumhurbaÅŸkanına ikincil düzenleme yapma yetkisi tanınmasının Anayasa’nın 104. maddesine aykırı olduÄŸu sonucuna varılmıştır” tespiti yapıldı.

Danıştay Ä°dari Dava Daireleri Kurulu, bu nedenlerle Anayasa Mahkemesine baÅŸvurulmasına karar vererek, söz konusu maddenin Anayasa’ya aykırı bulunması ve uygulanması halinde telafisi güç ve imkansız zararların doÄŸabileceÄŸi dikkate alınarak, Anayasa Mahkemesi tarafından bir karar verilinceye kadar ilgili maddenin yürürlüğünün durdurulmasını istedi.